24 SAAT NÖBET USULÜ ÇALIŞMAFAZLA MESAİ – DİNLENME – ÜCRET HAKLARI

1. 24 saat çalıştırma kural olarak YASAYA AYKIRIDIR

İş Kanunu m.63

-Günlük çalışma süresi en fazla 11 saattir.

-Bu nedenle 24 saat kesintisiz fiilî çalışma yasaktır.

❗ Ancak uygulamada;

-Sağlık çalışanları

-Güvenlik görevlileri

-Teknik nöbetçiler

-Apartman görevlileri

➡️ “Nöbet” adı altında özel değerlendirme yapılır.

2. 24 saat nöbet = otomatik olarak 24 saat çalışma DEĞİLDİR

Yargıtay’a göre:

-Nöbet süresinin tamamı kendiliğinden çalışma sayılmaz

-Fiilî çalışmaya bakılır

Temel ölçütler:

İşçi;

-İşyerinden ayrılamıyorsa

-Sürekli hazır bekliyorsa

-Serbestçe dinlenemiyorsa

➡️ Bu süreler çalışma süresidir

3. Uyku imkânı VARSA – YOKSA farkı çok önemlidir

Uyku imkânı VARSA:

-Yargıtay HGK’ya göre:

o 24 saatin 10 saati (uyku + yemek + kişisel ihtiyaç)

o Dinlenme süresi olarak düşülür

-Kalan 14 saat fiilî çalışma kabul edilir

📌 (HGK 2006/9-107 – 2006/9-374)

Uyku imkânı YOKSA:

- İş yoğunluğu ve niteliğine göre:

o Sadece 4–6 saat ara dinlenme düşülür

-Kalan süre fiilî çalışma sayılır

❗ “Uyuyabilirsin” denmesi yetmez ❗ Gerçek ve serbest uyku imkânı olmalıdır

4. Günde fiilen en fazla 14 saat çalışılabilir

Yargıtay’ın yerleşik içtihadı:

-Bir işçi fiilen günde en fazla 14 saat çalışabilir

-Bunun üzeri hukuka aykırıdır

➡️ 24 saat nöbette:

-Fiilî çalışma = 14 saat

-Bunun 11 saati normal

-Gece çalışmasında da 7.5 saatin fazlası fazla mesaidir

5. Haftalık 45 saat aşılmasa bile fazla mesai olabilir

Çok önemli nokta:

-Haftalık 45 saat dolmasa bile

-Günlük 11 saati aşan her süre ➡️ fazla mesai sayılır

24 saat çalış – 24 saat dinlen sisteminde:

- Bir hafta 3 gün

-Diğer hafta 4 gün çalışılır

➡️ Bu sistemde her hafta fazla mesai doğar

6. “Nöbet ücreti verdik” denilerek fazla mesai kaldırılamaz

❌ İşveren:

-Fazla mesai yerine

-“Nöbet ücreti”

- “Sabit ödeme”

- “Paket maaş” diyemez

➡️ İsim değiştirerek hak ortadan kaldırılamaz

7. Nöbet sonrası dinlenme hakkı vardır

-24 saat nöbetten sonra:

o İşçiye kesintisiz dinlenme verilmelidir

-Dinlenmeden tekrar çalıştırmak:

o İş sağlığına aykırıdır

o İş kazası riskini artırır

o İşverenin kusurunu doğurur

8. 24 saat nöbette kaza = büyük ihtimalle İŞ KAZASI

- Yorgunluk ve uykusuzluk dikkate alınır

- İşveren:

o Fazla çalışma

o Dinlenme vermeme nedeniyle kusurlu sayılabilir

SIK SORULAN SORULAR

24 saat nöbet yasal mı? ➡️ Kural olarak hayır, istisnaî değerlendirilir.

24 saatin tamamı çalışma mı? ➡️ Hayır, ama serbest dinlenme yoksa sayılır.

“Uyuyorsun” denilerek ücret kesilir mi? ➡️ Hayır, uyku gerçekten serbest değilse.

Her 24 saat nöbet fazla mesai mi? ➡️ Günlük 11 saat aşımı varsa evet.

Sürekli 24 saat nöbet tutuyorum, ne yapabilirim? ➡️ Haklı nedenle fesih + tazminat talep edebilirsin.

İş davalarında hak kaybına uğramamanız için avukat desteğine başvurmanız önemlidir. Avukat desteği için dilerseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.