Hayır, genellikle hakaret sayılmaz. Türk Ceza Kanunu'na (TCK md. 125) göre hakaret suçu, bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil/olgu isnat etmek ya da sövme yoluyla gerçekleşir.
"Diplomasız" kelimesi tek başına:
- Genellikle somut bir isnat olarak değerlendirilmiyor (diploma olmaması bir "olgu" olabilir ama çoğu zaman aşağılayıcı bir saldırı olarak görülmüyor).
- Sövme kategorisine de girmiyor (küfür, iğrençleştirme içeren ağır ifadeler gibi değil). - Yargıtay'ın yerleşik kararlarında benzer nitelikteki ifadeler (vasıfsız, eğitimsiz, beceriksiz, çapsız, vizyonsuz, kabiliyetsiz vb.) çoğu zaman hakaret sınırını aşmıyor kabul ediliyor. Eleştiri veya kaba üslup olarak değerlendiriliyor. Özellikle son yıllarda Türkiye'de "diplomasız" ifadesi çok sık kullanıldı (hatta siyasi slogan haline geldi) ve çok sayıda davada beraat kararı çıktı. Birçok hukuk sitesinde ve avukat yorumlarında da "diplomasız demek hakaret değildir" görüşü hakim.
Ne zaman hakaret olabilir?
- Aşağılama, küçümseme, alay amacı çok barizse ve bağlam çok ağır aşağılayıcıysa (örneğin "senin gibi diplomasız bir gerizekalı" gibi ek ifadelerle birleşirse),
- Kişinin mesleği/işi gereği diploma şartı olan bir alanda çalışıyorsa ve bu ima yoluyla "yetersiz, sahtekâr" anlamı taşıyorsa (nadiren), o zaman mahkeme hakaret diyebilir. Ama salt "diplomasızsın / diplomasız herif" demek genelde hakaret sınırını geçmiyor. Kısaca: Günlük hayatta, tartışmada veya sosyal medyada birine "diplomasız" demek çoğu durumda hakaret suçu oluşturmaz, kaba/eleştirel bir ifade olarak kalır. Ama yine de karşındakini çok rencide ediyorsa, dava açılırsa mahkeme bağlama göre karar verir (çoğu zaman beraatla sonuçlanır).
Yorumlar