İnfaz Hukuku Nedir?
İnfaz hukuku; ceza mahkemeleri tarafından verilen kesinleşmiş mahkumiyet kararlarının nasıl yerine getirileceğini düzenleyen hukuk dalıdır.
Ceza ve güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin kuralları belirler. Hapis, adli para cezası ve güvenlik tedbirlerinin nasıl infaz edileceğini açıklar.
İnfaz Hesaplama Aracı 2026
İnfaz Hesaplama İçin Gerekli Mevzuat
İnfaz hesaplaması yapılırken aşağıdaki mevzuatlar dikkate alınır:
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu
5402 sayılı Denetimli Serbestlik Kanunu
Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği
671 sayılı KHK
Adalet Bakanlığı yönetmelik ve genelgeleri
Önemli Hususlar
İnfaz hesaplamasında dikkat edilmesi gereken temel unsurlar:
Suçun işlendiği tarih
Suçun niteliği
Hükümlünün yaşı
Tekerrür durumu
Denetimli serbestlik süresi
Koşullu salıverilme oranı
Mahkumiyet Kararları ve İnfaz
İnfaz yapılabilmesi için kararın kesinleşmiş olması gerekir.
Mahkumiyet kararları üçe ayrılır:
Hapis cezası
Adli para cezası
Güvenlik tedbirleri
İnfaz işlemleri:
Hapis ve para cezaları → Cumhuriyet Başsavcılığı
Güvenlik tedbirleri → Denetimli Serbestlik Müdürlükleri
İnfaz Hesaplama Nedir?
İnfaz hesaplama; hükümlünün cezaevinde kalacağı süre, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve tahliye tarihlerini belirleyen hesaplama işlemidir.
Halk arasında “yatar hesaplama”, hukukta ise “müddetname hesaplama” olarak bilinir.
Hapis Cezası Türleri
Ağırlaştırılmış Müebbet: Ömür boyu, sıkı güvenlik rejimi
Müebbet: Ömür boyu hapis
Süreli Hapis: ör: 1 ay – 20 yıl
Alt türler:
Kısa süreli: 1 yıl ve altı
Uzun süreli: 1 yıl ve üzeri
İnfaz Süreci
İnfaz süreci, cezanın kesinleşmesiyle başlar ve tahliye ile sona erer.
Duruma göre:
3 yıl altı cezalar → çağrı kağıdı
3 yıl üstü cezalar → yakalama
İnfaz Hesaplama Nasıl Yapılır?
İnfaz hesaplaması yapılırken:
Suç tarihi
Ceza miktarı
Koşullu salıverilme oranı
Denetimli serbestlik süresi
dikkate alınır.
Koşullu Salıverilme Oranları
Genel kural: 1/2
İstisna suçlar: 2/3
Ağır suçlar: 3/4
İnfazı Etkileyen Faktörler
Suç tarihi
Suçun türü
Hükümlünün yaşı
Tekerrür durumu
Ceza süresi
Sağlık ve özel durumlar
Suç Tarihi Neden Önemlidir?
Çünkü son yıllarda çıkan düzenlemeler suç tarihini baz alınarak hükümlüleri sınıflandırmıştır. Ayrıca son yıllarda çıkan bir çok değişiklikle infaz hesaplamak zorlaşıp karmaşık bir hal almıştır. 15 Nisan 2020 ve 31/07/2023 çıkarılan yargı paketleriyle infaz hesaplamasında önemli tarihler olmuştur.
Son 10 yılda Türkiye’de infaz (ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı) hukukunda çok sayıda değişiklik yapılmıştır. Başlıca değişiklikler 2016–2018 OHAL Kanun Hükmünde Kararnameleri (KHK’ler), 2020 tarihli 7242 sayılı İnfaz Düzenlemesi, 2023 tarihli 7456 sayılı “Covid İzni” Kanunu ve 2025 tarihli 7571 sayılı “11. Yargı Paketi” Kanunu ile gerçekleştirilmiştir. Bu yasal düzenlemeler infaz oranları, denetimli serbestlik süreleri, geçici maddeler ve mükerrer hükümleri başta olmak üzere infaz hukukunu kapsamlı biçimde değiştirmiştir.
2016 OHAL KHK’leri (6757, 6758, 7078): Koşullu salıverme oranları ve denetimli serbestlik sürelerinde düzenleme; bazı disiplin cezalarının kaldırılması gibi hükümler (örn. Geçici Madde 6 ile denetimli serbestlik süresi 1 yıldan 2 yıla çıkarıldı).
7242 sayılı Kanun (15 Nisan 2020, RG 31100): Genel infaz oranı 1/2’ye çekilmiş, katalog suçlar için özel oranlar belirlenmiş; denetimli serbestlik süresi 1 yıldan 3 yıla, infaz erteleme süresi 6 aydan 1 yıla çıkarılmıştır. Ayrıca Covid-19’a ilişkin haklar (ücretsiz izin, disiplin cezası silme) düzenlenmiştir.
7456 sayılı Kanun (15 Temmuz 2023): “Covid izninde bulunan hükümlülere” yönelik infaz kolaylıkları getirmiştir. Örneğin Geçici 10 (ilk biçimi) ile, 31/7/2023 tarihi itibarıyla izinli olup denetimli serbestliği 5 yıl veya daha az kalanlar, koşullu salıverme yerine denetimli serbestlikle infaz edilir. Ayrıca belirli yaş/grup kriterlerindeki hükümlüler hakkında açık kuruma veya denetimli serbestliğe erken geçiş imkanı tanınmıştır.
7571 sayılı Kanun (25 Aralık 2025, RG 33118): “31 Temmuz Eşitsizliğini” kısmen gideren düzenlemeler yapmıştır. Geçici 10/2 hükmü 5 yıl ve altı kalanlar için açık cezaevi geçiş ve denetimli serbestlik uygulamalarını infaz hâkimine bırakırken; Geçici 10/6’da istisna suçların kapsamı yeniden belirlenmiş, diğer hükümlülere açık cezaevi geçişlerinde 3 yıl erken hak tanınmıştır. Bu kanunla ayrıca mükerrir hükümlüler için sertleştirme düzenlemeleri de kabul edilmiştir.
Sonuç
İnfaz hesaplama; ceza süresinin doğru belirlenmesi, tahliye tarihinin hesaplanması ve denetimli serbestlik süresinin anlaşılması açısından büyük önem taşır.
Yorumlar