1️⃣ Devletten avukat isteme (CMK – ceza davaları)
Bu, baro tarafından görevlendirilen avukat demektir (ücretsizdir).
🔹 A) Mağdur / Suçtan zarar gören / Katılan için
CMK m.239
Mağdur veya suçtan zarar gören davaya katılmışsa, şu hallerde isteği üzerine barodan avukat atanır:
Cinsel saldırı
Çocukların cinsel istismarı
Israrlı takip
Kadına karşı:
Kasten yaralama
İşkence
Eziyet
Alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar
📌 Önemli:Aşağıdaki kişiler için talep şartı yoktur, avukat otomatik atanır:
Çocuk
Sağır ve dilsiz
Kendini savunamayacak derecede akıl hastası
🔹 B) Şüpheli veya sanık için (müdafi)
CMK m.150
✔ Genel kural:
Şüpheli/sanıktan avukat seçmesi istenir
Avukat tutacak gücü yoksa isterse barodan avukat atanır
✔ Zorunlu müdafilik halleri (istem aranmaz):
Çocuk
Kendini savunamayacak derecede malul
Sağır ve dilsiz
Alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezası olan suçlar
➡️ Bu durumlarda “ister misin?” diye sorulmaz, avukat zorunlu atanır.
2️⃣ Adli yardım (halk arasında “ücretsiz avukat”)
Bu, CMK’dan farklıdır ve maddi durum esas alınır.
📌 Tanım:
Maddi imkânı olmayan kişilere:
Avukatlık hizmeti
Yargılama giderlerinden muafiyetsağlanmasıdır.
📚 Dayanaklar:
Avukatlık Kanunu m.176
HMK m.334–340
🧾 Şartlar:
Gelir durumunun yetersiz olması
Hukuki talebin açıkça dayanaksız olmaması
Kişinin hukuki yardıma gerçekten ihtiyaç duyması
📍 Nereden istenir?
Baro Adli Yardım Bürosu
Başvuruyu baro inceler, uygun görürse avukat görevlendirir
3️⃣ Kısa karşılaştırma
Durum | Dayanak | Maddi durum aranır mı? |
CMK müdafi / vekil | CMK 150 – 239 | ❌ Hayır |
Zorunlu müdafilik | CMK 150/2-3 | ❌ Hayır |
Adli yardım | HMK – Av. K. | ✅ Evet |
Yorumlar