Taşeron şirket değiştiğinde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? Asıl işveren ve yeni taşeronun sorumlulukları rehberi.
Taşeron Şirketin Değişmesi Durumunda Aynı Yerde Çalışmaya Devam Eden İşçinin Kıdemini Kim Öder?
Hastaneler, fabrikalar, siteler, okullar, belediyeler ve özel plazalarda güvenlik, temizlik, yemek veya teknik hizmetlerde çalışan işçilerin en sık yaşadığı durumlardan biri taşeron (alt işveren) şirketin değişmesidir. İhaleyi alan şirket değişse bile işçi çoğu zaman aynı masada, aynı üniformayla veya aynı sahada çalışmaya devam eder.
Peki, işten ayrılma vakti geldiğinde geçmiş yılların kıdem tazminatını kim öder? Eski taşeron mu, yeni taşeron mu, yoksa asıl işveren mi?
İş Kanunu m. 2, m. 6 (İşyeri Devri) ve 1475 sayılı Kanun m. 14 ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları çerçevesinde taşeron işçisinin kıdem tazminatı sorumluluğu şu şekilde dağılır:
1. Temel Kural: Kıdem Süresi Sıfırlanmaz, Birikir!
İşçinin aynı asıl işverene ait işyerinde farklı taşeronlar bünyesinde aralıksız çalışması durumunda kıdem süresi asla sıfırlanmaz.
İşçi A taşeronunda 3 yıl, ardından ihaleyi alan B taşeronunda 2 yıl, son olarak C taşeronunda 4 yıl çalışmışsa; toplam çalışma süresi 9 yıl üzerinden kıdem tazminatına hak kazanır.
Her yeni taşeron sözleşmesinde işçiye "İstifa et, yeni şirkete girişini yapalım" denilerek imzalatılan istifa dilekçeleri veya ibranameler Yargıtay kararlarına göre geçersizdir.
2. Taşeron Değişikliğinde Tarafların Tazminat Sorumluluğu
Kıdem tazminatının ödenmesinde 3 farklı aktörün yasal sorumluluğu bulunmaktadır:
A) Son Taşeron Şirketin Sorumluluğu
İş sözleşmesinin haklı bir sebeple veya işveren tarafından feshedildiği tarihteki en son taşeron şirket, işçinin tüm çalışma süresine (eski taşeronlardaki süreler dahil) ait kıdem tazminatının tamamından, işçinin son brüt giydirilmiş ücreti üzerinden sorumludur (İş Kanunu m. 6).
B) Asıl İşverenin (Ana Firmanın / Kurumun) Sorumluluğu (Müşterek ve Müteselsil)
İş Kanunu’nun 2. maddesi gereğince asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak Kanundan veya iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte müştereken ve müteselsilen (birlikte) sorumludur.
İşçi, kıdem tazminatının tamamını doğrudan asıl işverenden (fabrika, kamu kurumu, site yönetimi vb.) talep edebilir ve dava edebilir.
Taşeron şirketler iflas etse, kapansa veya piyasadan silinse dahi asıl işverenin sorumluluğu devam eder.
C) Eski (Önceki) Taşeron Şirketlerin Sorumluluğu
Önceki taşeron şirketler, yalnızca işçiyi kendi bünyelerinde çalıştırdıkları süre ve o şirketten devir tarihindeki ücret düzeyi ile sınırlı olmak üzere sorumludur.
3. Sorumluluk Tablosu
Muhatap | Kıdem Süresi Sorumluluğu | Ücret Esası |
Son Taşeron Şirket | Tüm Süre (Önceki taşeronlardaki süreler dahil) | Son Brüt Ücret |
Asıl İşveren (Ana Firma/Kamu) | Tüm Süre (Taşeronlar değişse de ana işte geçen tüm süre) | Son Brüt Ücret |
Önceki Taşeron Şirketler | Sadece Kendi Dönemi | Kendi Dönemindeki Ücret |
4. Kamu Kurumlarında Çalışan Taşeronlar İçin Özel Kural (6552 Sayılı Kanun)
Kamuda (Bakanlıklar, Belediyeler, Üniversiteler, KİT'ler vb.) alt işveren işçisi olarak çalışanlar için özel yasal güvence getirilmiştir:
Kamu kurumlarında birden fazla farklı taşeron nezdinde çalışan işçinin kıdem tazminatını doğrudan kamu kurumu (asıl işveren) öder.
Kamu kurumu, ödediği kıdem tazminatının taşeronların dönemine düşen kısımlarını ilgili taşeron şirketlere rücu eder; ancak bu iç ilişki işçiyi bağlamaz, işçi doğrudan kamu kurumundan parasını tahsil eder.
5. Taşeron Değişirken İşçiye Çıkış-Giriş Yapılması Durumu
Uygulamada taşeron firmalar değiştikçe işçilere geriye dönük haklarından vazgeçtiklerine dair belgeler imzalatılmakta veya SGK çıkış-giriş kodları girilmektedir.
Paravan İstifalar: İşçinin aynı işyerinde çalışmaya devam etmesine rağmen kağıt üzerinde "istifa etti" gösterilmesi gerçeği yansıtmadığı için mahkemelerce yok hükmünde sayılır.
İbranameler: İşçiye fiilen kıdem tazminatı banka kanalıyla ödenmediği sürece imzalatılan ibraname ve feragatnameler geçersizdir.
Kısmı Ödeme Yapıldıysa: Eğer önceki taşeron ayrılırken işçiye o dönemin kıdemini fiilen ödemişse, bu süre toplam süreden düşülür veya ödenen miktar son hesaplanan tazminattan mahsup edilir.
Taşeron Şirket Değiştiğinde İşçinin İzlemesi Gereken Adımlar
İstifa Dilekçesi İmzalamayın: Yeni taşeron şirket işe başlarken size "Önceki şirketten istifa dilekçesi ver" derse kesinlikle imzalamayın. İşyeri devri kapsamında geçişinizin yapıldığını belirtin.
Hizmet Dökümünüzü Takip Edin: SGK tescil ve hizmet dökümünüzde işyeri unvanları değişse bile aralıksız çalıştığınızı belgeleyin.
İhtarnameyi Hem Taşerona Hem Asıl İşverene Çekin: İş sözleşmesi sona erdiğinde çekeceğiniz ihtarnamede hem son taşeron şirketi hem de asıl işvereni muhatap gösterin.
Arabuluculuk ve Davada Birlikte Taraf Gösterin: Açacağınız işçilik alacakları davasında veya arabuluculuk başvurusunda her iki şirketi de taraf göstererek müştereken ve müteselsilen tahsilat talep edin.
KVKK ALANINDA ÇALIŞAN BİR AVUKATTAN DESTEK ALIN
KVKK süreçlerinin doğru yönetilmesi, yalnızca teknik bilgiyle değil aynı zamanda güçlü bir hukuki uzmanlıkla mümkündür. Bu nedenle çalışacağınız kişinin KVKK mevzuatına hâkim, şirket süreçlerini analiz edebilen ve veri koruma hukuku konusunda tecrübeli bir avukat olması büyük önem taşır. Özellikle veri ihlali risklerinin arttığı günümüzde profesyonel destek almak, şirketinizi ciddi idari para cezaları ve hukuki sorunlardan koruyabilir. KVKK danışmanlığı alanında deneyimli olan Avukat Ferhat Ayhan, şirketlere özel çözüm odaklı yaklaşımıyla veri koruma süreçlerini profesyonel şekilde yönetmektedir. Ankara KVKK danışmanlığı hizmeti hakkında detaylı bilgi almak ve şirketiniz için güvenilir hukuki destek sağlamak için Avukat Ferhat Ayhan ile iletişime geçebilirsiniz.
ŞİRKETİNİZİN YAŞAYACAĞI OLASI HUKUKİ RİSKLERİ EN AZA İNDİRMEK İÇİN AVUKAT DESTEĞİ ÖNEMLİDİR
Şirketlerin yalnızca KVKK süreçlerinde değil; iş hukuku, ticaret hukuku, sözleşme hazırlama, şirket danışmanlığı, marka ve fikri mülkiyet hukuku, icra takipleri ve ticari uyuşmazlıklar gibi birçok alanda da profesyonel hukuki desteğe ihtiyacı vardır. Özellikle büyüyen işletmeler için hukuki süreçlerin doğru yönetilmesi, hem maddi kayıpların önüne geçmek hem de kurumsal yapıyı güvence altına almak açısından büyük önem taşır. İster yalnızca KVKK uyum süreci için ister şirketinizin tüm hukuki ihtiyaçlarında kapsamlı danışmanlık almak için Avukat Ferhat Ayhan’dan profesyonel destek alabilirsiniz. Tecrübesi, güncel mevzuata hâkim yaklaşımı ve şirket odaklı çözüm anlayışı sayesinde işletmenizin ihtiyaç duyduğu hukuki güvenceyi sağlayabilirsiniz.
Yorumlar