İşçiye Sağlanan Özel Sağlık Sigortasının İşveren Tarafından İptal Edilmesi Haklı Fesih Sebebi Midir? İşverenin işçiye sağladığı özel sağlık sigortasını iptal etmesi hukuka uygun mu? Yan hakların kaldırılması, haklı fesih, kıdem tazminatı ve işçi hakları hakkında detaylı bilgi.
İşçiye Sağlanan Özel Sağlık Sigortasının İşveren Tarafından İptal Edilmesi Haklı Fesih Sebebi Midir?
Günümüzde birçok işveren, çalışanlarına maaşın yanında özel sağlık sigortası (ÖSS), tamamlayıcı sağlık sigortası, hayat sigortası, bireysel emeklilik katkısı, servis, yemek kartı ve benzeri yan haklar sağlamaktadır. Ancak ekonomik gerekçeler veya şirket politikalarındaki değişiklikler nedeniyle bu hakların tek taraflı olarak kaldırılması uygulamada sıkça karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir.
Peki işveren, işçiye yıllardır sağladığı özel sağlık sigortasını tek taraflı olarak iptal edebilir mi? Bu durum işçiye haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı verir mi?
Özel Sağlık Sigortası Ücretin Bir Parçası Sayılabilir
4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ücret; işçiye yaptığı iş karşılığında para ile ödenen tutarın yanında para ile ölçülebilen menfaatleri de kapsayabilir.
Bu nedenle;
Özel sağlık sigortası,
Tamamlayıcı sağlık sigortası,
Hayat sigortası,
Yakacak yardımı,
Yemek ve yol yardımı,
Yakıt kartı,
Servis hizmeti,
gibi düzenli ve sürekli sağlanan sosyal haklar, somut olayın özelliklerine göre ücret eki veya çalışma koşulu olarak değerlendirilebilir.
İşveren Özel Sağlık Sigortasını Tek Taraflı Kaldırabilir Mi?
Her zaman hayır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca çalışma koşullarında esaslı değişiklik ancak işçinin yazılı onayıyla yapılabilir.
Özel sağlık sigortası;
İş sözleşmesinde yer alıyorsa,
Toplu iş sözleşmesiyle sağlanıyorsa,
Personel yönetmeliğinde düzenlenmişse,
Uzun yıllardır kesintisiz uygulanıyorsa,
işveren bu hakkı tek taraflı olarak kaldırmakta hukuken serbest değildir.
İşyeri Uygulaması da Hak Doğurabilir
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre yalnızca yazılı sözleşmeler değil, uzun süre devam eden işyeri uygulamaları da çalışma koşulu hâline gelebilir.
Örneğin;
İşverenin 8 yıldır tüm çalışanlara özel sağlık sigortası yaptırması,
Her yıl poliçeyi yenilemesi,
Çalışanların bu uygulamaya güvenerek çalışma ilişkisini sürdürmesi,
durumunda bu hak, kazanılmış çalışma koşulu niteliği kazanabilir.
Özel Sağlık Sigortasının İptali Haklı Fesih Sebebi Midir?
Her olay bakımından ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Özel sağlık sigortasının kaldırılması;
İşçinin mali haklarında önemli azalma yaratıyorsa,
Çalışma koşullarını ağırlaştırıyorsa,
İş sözleşmesine aykırı davranılıyorsa,
İşçinin yazılı onayı alınmadan uygulanıyorsa,
işçi açısından haklı nedenle fesih iddiasını gündeme getirebilir.
Ancak her sigorta iptali otomatik olarak haklı fesih anlamına gelmez.
Mahkemeler olayın özelliklerini birlikte değerlendirir.
İşveren Ekonomik Gerekçe İleri Sürebilir Mi?
İşveren ekonomik daralma, küçülme veya maliyet artışı gerekçesiyle bazı yan haklarda değişiklik yapmak isteyebilir.
Ancak bu durum dahi İş Kanunu'nun 22. maddesindeki esaslı değişiklik prosedürünü ortadan kaldırmaz.
İşveren;
İşçiye yazılı teklif sunmalı,
Değişikliğin nedenlerini açıklamalı,
İşçinin yazılı kabulünü almalıdır.
İşçinin onayı olmaksızın yapılan değişiklikler hukuki uyuşmazlığa konu olabilir.
İşçi Hangi Haklarını Talep Edebilir?
Şartların oluşması halinde işçi;
Özel sağlık sigortasının sağladığı maddi kayıpları,
Kıdem tazminatını,
Ücret ve diğer işçilik alacaklarını,
Uğradığı zararların tazminini,
talep edebilir.
Haklı fesih değerlendirmesi ise somut olayın özelliklerine göre yapılacaktır.
Yargıtay'ın Yaklaşımı
Yargıtay kararlarında;
İşverenin yönetim hakkı sınırsız değildir.
İşçinin kazanılmış hakları korunmalıdır.
Uzun süre uygulanan yan haklar çalışma koşulu oluşturabilir.
İşveren tek taraflı olarak işçinin ekonomik haklarını ağırlaştıramaz.
İşçinin ücret ve sosyal haklarında esaslı değişiklik yapılırken dürüstlük kuralına uygun hareket edilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
İşçi Ne Yapmalıdır?
Özel sağlık sigortası kaldırılan işçi;
İş sözleşmesini incelemeli,
Personel yönetmeliklerini saklamalı,
Poliçelere ilişkin belgeleri muhafaza etmeli,
İşverenin yazılı bildirimlerini kayıt altına almalı,
Haklı fesih kararı vermeden önce hukuki destek almalıdır.
Yanlış zamanda yapılan fesih, işçinin önemli hak kayıpları yaşamasına neden olabilir.
Sonuç
İşveren tarafından sağlanan özel sağlık sigortasının tek taraflı olarak kaldırılması her durumda hukuka uygun değildir. Özellikle bu uygulama iş sözleşmesinin bir parçası hâline gelmiş veya işyerinde yerleşik bir uygulama oluşturmuşsa, işverenin işçinin yazılı onayı olmadan bu hakkı kaldırması çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak değerlendirilebilir. Somut olayın özelliklerine göre bu durum işçiye haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı da doğurabilir.
AVUKAT DESTEĞİ İÇİN ULAŞABİLİRSİNİZ
Haklarınızı bilmek, çalışma hayatında hak kaybı yaşamamak ve işyerindeki süreçleri daha bilinçli yönetmek için artık beklemenize gerek yok. Avukat Ferhat Ayhan tarafından kaleme alınan “İşçiler İçin El Kitabı (İşçi Hakları Sade Anlatımla)” e-kitabı; ücret, fazla mesai, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, mobbing, işten çıkarılma süreçleri ve diğer temel işçi haklarını sade ve anlaşılır bir dille anlatmaktadır. E-kitabı şimdi indirerek çalışma hayatında daha güçlü, daha bilinçli ve daha hazırlıklı adımlar atabilirsiniz.
Sonuç olarak, işçilerin haklarını zamanında bilmesi ve doğru şekilde kullanması, ileride yaşanabilecek birçok mağduriyetin önüne geçebilir. Ücret alacakları, fazla mesai, haksız fesih, tazminat, izin hakları ve işyerinde yaşanan diğer uyuşmazlıklarda profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır. İş hukuku süreçlerinde güvenilir ve etkili destek almak için Avukat Ferhat Ayhan ile geçebilirsiniz.
Yorumlar