Belirli süreli iş sözleşmesi işveren tarafından süresinden önce feshedilirse işçi bakiye süre ücretini talep edebilir mi? İş Kanunu, Yargıtay kararları ve dava şartları hakkında detaylı bilgi.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Süresinden Önce Feshedilirse Bakiye Süre Ücreti İstenebilir Mi?
İş hukukunda en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, belirli süreli iş sözleşmesinin süresi dolmadan sona erdirilmesidir. Özellikle proje bazlı çalışanlar, öğretmenler, sağlık personelleri, sporcular ve belirli süreli sözleşme ile istihdam edilen işçiler açısından "bakiye süre ücreti" önemli bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır.
Peki işveren, belirli süreli iş sözleşmesini süresi dolmadan sona erdirirse işçi kalan süreye ilişkin ücretlerini talep edebilir mi?
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesine göre belirli süreli iş sözleşmesi; belirli bir işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması veya objektif koşulların bulunması halinde yapılan sözleşmelerdir.
Sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi önceden belirlenmiştir. Taraflar sözleşmenin hangi tarihte sona ereceğini bilir.
Ancak uygulamada birçok işveren, sözleşme süresi devam ederken işçiyi işten çıkarmakta ve kalan süreye ilişkin ücret ödemekten kaçınmaktadır.
Bakiye Süre Ücreti Nedir?
Bakiye süre ücreti; belirli süreli iş sözleşmesinin haklı bir neden olmaksızın süresinden önce feshedilmesi halinde, işçinin sözleşmenin bitimine kadar kazanacağı ücretlerin tazminat niteliğinde talep edilmesidir.
Örneğin;
İşçi ile 1 yıllık sözleşme yapılmışsa,
İşveren 6. ayda işçiyi işten çıkarmışsa,
Kalan 6 aylık süreye ilişkin ücretler "bakiye süre ücreti" olarak talep edilebilir.
Hangi Kanuni Düzenlemeye Dayanılır?
Her ne kadar İş Kanunu'nda bakiye süre ücretine ilişkin açık bir hüküm bulunmasa da, Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmelerine ilişkin hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihatları bu hakkı korumaktadır.
Özellikle Türk Borçlar Kanunu'nun 438. maddesi işverenin haksız feshi halinde işçinin uğradığı zararın giderilmesini düzenlemektedir.
İşçi Her Durumda Bakiye Süre Ücreti Alabilir Mi?
Hayır.
Bakiye süre ücretinin talep edilebilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerekir:
1. Geçerli Bir Belirli Süreli Sözleşme Bulunmalıdır
Sözleşme gerçekten belirli süreli olmalıdır.
Yargıtay'a göre objektif neden bulunmadan üst üste yapılan belirli süreli sözleşmeler belirsiz süreli sayılabilir.
Bu durumda bakiye süre ücreti talebi gündeme gelmeyebilir.
2. İşveren Feshi Haklı Nedene Dayanmamalıdır
İşveren;
Hırsızlık,
Güveni kötüye kullanma,
Devamsızlık,
İşyerinde kavga,
İşveren sırlarının açıklanması
gibi İş Kanunu'nun 25. maddesinde sayılan haklı nedenlerden biriyle fesih yapmışsa işçi bakiye süre ücreti talep edemez.
3. İşçi Çalışmaya Hazır Olmalıdır
İşçinin sözleşme süresi boyunca çalışmaya devam etme iradesinin bulunması gerekir.
Bakiye Süre Ücreti Hesaplanırken Neler Dikkate Alınır?
Yargıtay uygulamasına göre işçinin kalan süre boyunca elde edeceği ücretler hesaplanırken;
Temel ücret,
Düzenli ödenen sosyal haklar,
Para ile ölçülebilen yan haklar
dikkate alınabilir.
Ancak işçinin başka bir işte çalışarak elde ettiği gelirler veya makul çaba ile elde edebileceği kazançlar mahsup edilebilir.
Bu nedenle her olayın ayrı değerlendirilmesi gerekir.
İhbar ve Kıdem Tazminatı da Alınabilir Mi?
Burada önemli bir ayrım vardır.
Belirli süreli iş sözleşmelerinde kural olarak ihbar tazminatı söz konusu olmaz. Çünkü sözleşmenin bitiş tarihi önceden bellidir.
Kıdem tazminatı ise somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmektedir. İşçinin kıdem tazminatına hak kazanma şartlarının oluşması halinde ayrıca talep gündeme gelebilir.
Bu nedenle dava açılmadan önce sözleşmenin niteliğinin uzman bir iş hukuku avukatı tarafından incelenmesi büyük önem taşımaktadır.
Yargıtay Ne Diyor?
Yerleşik Yargıtay kararlarına göre;
Belirli süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın süresinden önce feshedilmesi halinde işçi, sözleşme sonuna kadar elde edeceği ücretleri bakiye süre ücreti olarak talep edebilir.
Ancak mahkemeler öncelikle sözleşmenin gerçekten belirli süreli olup olmadığını incelemektedir.
Bu nedenle davaların en kritik aşaması sözleşmenin hukuki niteliğinin doğru tespit edilmesidir.
Sonuç
Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin sözleşmesi, işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın süresinden önce sona erdirilmişse işçi önemli miktarda bakiye süre ücreti alacağına hak kazanabilir.
Ancak her belirli süreli sözleşme gerçekten belirli süreli kabul edilmemekte ve işverenin fesih gerekçesi de sonuca doğrudan etki etmektedir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak adına sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi gerekir.
AVUKAT DESTEĞİ İÇİN ULAŞABİLİRSİNİZ
Haklarınızı bilmek, çalışma hayatında hak kaybı yaşamamak ve işyerindeki süreçleri daha bilinçli yönetmek için artık beklemenize gerek yok. Avukat Ferhat Ayhan tarafından kaleme alınan “İşçiler İçin El Kitabı (İşçi Hakları Sade Anlatımla)” e-kitabı; ücret, fazla mesai, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, mobbing, işten çıkarılma süreçleri ve diğer temel işçi haklarını sade ve anlaşılır bir dille anlatmaktadır. E-kitabı şimdi indirerek çalışma hayatında daha güçlü, daha bilinçli ve daha hazırlıklı adımlar atabilirsiniz.
Sonuç olarak, işçilerin haklarını zamanında bilmesi ve doğru şekilde kullanması, ileride yaşanabilecek birçok mağduriyetin önüne geçebilir. Ücret alacakları, fazla mesai, haksız fesih, tazminat, izin hakları ve işyerinde yaşanan diğer uyuşmazlıklarda profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır. İş hukuku süreçlerinde güvenilir ve etkili destek almak için Avukat Ferhat Ayhan ile geçebilirsiniz.
Yorumlar