İşverenlerin yönetim hakkı kapsamında çalışanların görev yerini, departmanını veya unvanını değiştirmesi mümkündür. Ancak bu yetki sınırsız değildir. Özellikle işçinin daha alt bir göreve verilmesi, yetkilerinin azaltılması veya çalışma koşullarının ağırlaştırılması halinde önemli hukuki sonuçlar doğabilir.
Peki, görev yeri değiştirilen ya da alt pozisyona düşürülen işçi kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilir mi?
İşveren İşçinin Unvanını Değiştirebilir Mi?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre işveren, çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapabilmek için işçinin yazılı onayını almak zorundadır.
İş Kanunu m.22
"İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir."
Bu nedenle her unvan değişikliği hukuka uygun kabul edilmez.
Alt Göreve Verilmek Esaslı Değişiklik Sayılır mı?
Çoğu durumda evet.
Örneğin;
Müdürün uzman pozisyonuna düşürülmesi,
Şefin personel olarak görevlendirilmesi,
Yönetim yetkilerinin alınması,
Sorumluluk alanlarının ciddi şekilde azaltılması,
işçinin kariyerini, prestijini ve çalışma koşullarını etkileyen esaslı değişiklikler olarak değerlendirilebilir.
Bu tür değişiklikler işçinin açık rızası olmadan uygulanamaz.
Görev Yerinin Değiştirilmesi Her Zaman Haklı Fesih Sebebi Midir?
Hayır.
Görev yeri değişikliğinin niteliği önemlidir.
Örneğin;
Aynı işyerinde farklı departmana geçirilme,
Benzer görev ve yetkilerle çalışma,
çoğu zaman işverenin yönetim hakkı kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak;
Başka ilçe veya şehre gönderilme,
Ulaşım süresinin ciddi şekilde artması,
Aile düzeninin bozulması,
İşçinin mesleki statüsünün zedelenmesi,
gibi durumlarda esaslı değişiklik söz konusu olabilir.
İşçi Değişikliği Kabul Etmezse Ne Olur?
İş Kanunu m.22 gereğince işçi yazılı olarak değişikliği kabul etmezse, işveren bu değişikliği tek taraflı olarak dayatamaz.
İşveren;
Eski çalışma koşullarını sürdürmeli,
Ya da geçerli nedenle fesih yoluna gitmelidir.
İşçinin kabul etmediği esaslı değişikliklerin uygulanmaya çalışılması hukuka aykırı olabilir.
İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?
Görev yeri veya unvan değişikliği çalışma koşullarında esaslı değişiklik oluşturuyorsa ve işveren bunu işçinin rızası olmadan uyguluyorsa, işçi İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir.
Bu durumda işçi;
✅ Kıdem tazminatını talep edebilir.
✅ Kullanılmayan yıllık izin ücretlerini isteyebilir.
✅ Varsa diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.
Yargıtay'ın Yaklaşımı
Yargıtay kararlarında;
İşçinin daha alt pozisyona düşürülmesi,
Yetkilerinin azaltılması,
Kariyer basamağında geriletilmesi,
çoğu zaman çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak değerlendirilmektedir.
Özellikle işçinin mesleki itibarını ve çalışma düzenini etkileyen uygulamalar bakımından işçi lehine kararlar verilmektedir.
İşçiler Nelere Dikkat Etmeli?
Görev değişikliği veya alt göreve verilme durumunda;
Kendilerine sunulan belgeleri dikkatle okumalı,
Baskı altında belge imzalamamalı,
Yazılı bildirimleri saklamalı,
Haklı fesih düşünülüyorsa profesyonel hukuki görüş almalıdır.
Birçok çalışan, haklı fesih hakkı varken doğrudan istifa ederek kıdem tazminatını kaybedebilmektedir.
Sonuç
İşverenin yönetim hakkı bulunmakla birlikte, işçinin görev yerini veya unvanını onun aleyhine olacak şekilde tek taraflı değiştirmesi her zaman hukuka uygun değildir. Özellikle alt göreve verilme, yetki kaybı veya çalışma koşullarının ağırlaşması halinde işçi haklı nedenle fesih yaparak kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Her olayın kendine özgü şartları bulunduğundan, fesih kararı verilmeden önce hukuki değerlendirme yapılması hak kayıplarını önleyecektir.
AVUKAT DESTEĞİ İÇİN ULAŞABİLİRSİNİZ
Haklarınızı bilmek, çalışma hayatında hak kaybı yaşamamak ve işyerindeki süreçleri daha bilinçli yönetmek için artık beklemenize gerek yok. Avukat Ferhat Ayhan tarafından kaleme alınan “İşçiler İçin El Kitabı (İşçi Hakları Sade Anlatımla)” e-kitabı; ücret, fazla mesai, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, mobbing, işten çıkarılma süreçleri ve diğer temel işçi haklarını sade ve anlaşılır bir dille anlatmaktadır. E-kitabı şimdi indirerek çalışma hayatında daha güçlü, daha bilinçli ve daha hazırlıklı adımlar atabilirsiniz.
Sonuç olarak, işçilerin haklarını zamanında bilmesi ve doğru şekilde kullanması, ileride yaşanabilecek birçok mağduriyetin önüne geçebilir. Ücret alacakları, fazla mesai, haksız fesih, tazminat, izin hakları ve işyerinde yaşanan diğer uyuşmazlıklarda profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır. İş hukuku süreçlerinde güvenilir ve etkili destek almak için Avukat Ferhat Ayhan ile iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar