Kötüniyet tazminatı, işverenin iş sözleşmesini dürüstlük kuralına aykırı, işçiye zarar verme amacıyla veya hakkın kötüye kullanılması şeklinde feshetmesi durumunda ödenen bir tazminattır. Amaç, işçiyi işverenin keyfi ve haksız davranışlarına karşı korumaktır.
Kötüniyet tazminatı, özellikle iş güvencesi hükümlerinin uygulanmadığı işçiler açısından önemlidir. Yani işyerinde 30’dan az işçi çalışıyorsa veya işçinin 6 aydan az kıdemi varsa, işçi işe iade davası açamaz; bu gibi durumlarda işverenin kötüniyetli feshi söz konusuysa kötüniyet tazminatı gündeme gelir.
Sendikal faaliyet, hak arama veya şikâyet sonrası yapılan fesihler kötüniyetli fesihlere örnektir. İşçinin yasal haklarını talep etmesi nedeniyle işten çıkarılması, hamilelik sebebiyle işten çıkarılması, sendikaya üye olması veya sendikal faaliyete katılması nedeniyle işten çıkarılması, tanıklık yapması, dava açması ya da işvereni şikâyet etmesi gibi durumlar gösterilebilir. Bu hallerde fesih, işverenin hakkını kötüye kullanması olarak kabul edilir.
Kötüniyet tazminatı, ihbar tazminatının üç katı tutarındadır. Buna ek olarak, işçiye ayrıca normal ihbar tazminatı da ödenir. Yani işveren hem ihbar tazminatını hem de bunun üç katı kadar kötüniyet tazminatını ödemek zorunda kalabilir.
Bu tazminat yalnızca işveren tarafından yapılan fesihlerde söz konusu olur. İşçinin işten ayrılması halinde kötüniyet tazminatı talep edilemez. Ayrıca, iş güvencesi kapsamında olan ve işe iade davası açabilen işçiler için kötüniyet tazminatı uygulanmaz; bu durumda işe iade hükümleri devreye girer.
Kısaca özetlemek gerekirse; kötüniyet tazminatı, işverenin fesih hakkını kötüye kullanması hâlinde, işçiye ödenen ek bir tazminattır. Amaç, işverenin keyfi davranışlarını engellemek ve işçiyi hukuki olarak korumaktır.
İşçi örneği: İşyerini Çalışma Bakanlığı’na şikâyet eden bir işçinin kısa süre sonra işten çıkarılması kötüniyet tazminatı doğurabilir.
Yorumlar