Sık sık sağlık raporu alan işçi tazminatı ödenerek işten çıkarılabilir mi? Yargıtay emsal kararları, ihbar süresi + 6 hafta kuralı ve işe iade davası.
İş hayatında sıklıkla karşılaşılan durumlardan biri de işçinin kronik rahatsızlıklar, geçirdiği ameliyatlar veya tekrarlayan hastalıklar nedeniyle sık sık sağlık raporu (istirahat raporu) almasıdır. Bu durum, işyerindeki üretim planlamasını ve iş akışını doğrudan olumsuz etkileyebilir.
Peki, sık sık sağlık raporu alan bir işçinin iş sözleşmesi işveren tarafından tazminatlı olarak feshedilebilir mi? Yargıtay’ın bu konudaki "işyerinde olumsuzluk yaratması" kriteri ve yasal haklarınız nelerdir? İşte İş Kanunu çerçevesinde bilmeniz gereken tüm detaylar:
1. Temel Kural: Sık Sık Rapor Almak "Geçerli Fesih" Sebebidir
EVET, feshedilebilir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre işveren; işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini geçerli nedenle feshedebilir.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, bir işçinin ardı ardına ve sık sık (farklı veya aynı hastalık gerekçesiyle) sağlık raporu alması, işverenden iş ilişkisini sürdürmesinin beklenemeyeceği makul sınırı aştığında "geçerli fesih" nedeni sayılır.
2. Tazminatsız (Haklı) Fesih ile Tazminatlı (Geçerli) Fesih Arasındaki Fark
İşverenin sık sık rapor alan işçiyi işten çıkarırken uygulayabileceği iki farklı fesih türü vardır:
A) Tazminatlı (Geçerli) Fesih (İş Kanunu m. 18)
Sık sık alınan raporlar parçalı şekildeyse (örneğin; 3 gün bir, 5 gün başka bir zaman, 2 gün sonra tekrar gibi) ve bu durum işyerindeki işleyişi bozuyorsa, işveren işçinin sözleşmesini tazminatlı olarak feshedebilir.
İşveren işçiye Kıdem Tazminatını ödemek zorundadır.
İşveren işçiye ihbar süresi tanımalı veya İhbar Tazminatını peşin ödemelidir.
İçeride kalan yıllık izin ve fazla mesai alacakları ödenmelidir.
B) Tazminatsız (Haklı) Fesih (İş Kanunu m. 25/I-a)
Eğer işçi parçalı değil de KESİNTİSİZ tek bir rapor almışsa, işverenin tazminatsız fesih hakkı doğabilmesi için çok özel bir süre kuralı uygulanır:
İşçinin kesintisiz rapor süresi, işçinin ihbar süresini 6 hafta aşarsa (İhbar Süresi + 6 Hafta Kuralı), işveren işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
Bu durumda işçiye ihbar tazminatı ödenmez; ancak işçinin en az 1 yıllık kıdemi varsa Kıdem Tazminatı yine ödenmek zorundadır.
3. Yargıtay Sık Sık Rapor Almayı Nasıl Değerlendiriyor? (Emsal Kriterler)
Yargıtay, her rapor alan işçinin işten çıkarılmasını doğrudan haklı bulmaz. Mahkemenin "geçerli fesih" kabul etmesi için şu şartlara bakar:
İşyerinde Olumsuzluk Yaratması: Alınan sık raporların iş organizasyonunu aksatması, diğer çalışanların iş yükünü aşırı artırması veya üretimi durma noktasına getirmesi gerekir.
Makul Süreyi Aşması: Yılda birkaç defa alınan kısa süreli raporlar değil; süreklilik arz eden, bir yıl içinde onlarca güne ulaşan ve alışkanlık haline gelen raporlar dikkate alınır.
Fesihten Önce Savunma Alınması Zorunluluğu: Sık sık rapor aldığı gerekçesiyle işten çıkarılacak işçinin, fesihten önce yazılı savunmasının alınması şarttır (İş Kanunu m. 19). Savunması alınmadan yapılan fesihler, usulden geçersiz sayılır.
4. İşe İade Davası Açılabilir mi?
Sık sık rapor aldığı gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilen işçi, feshin geçersiz olduğunu düşünüyorsa fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurarak İşe İade Davası açabilir.
Mahkeme şu durumlarda feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verebilir:
İşçinin aldığı raporlar hayati bir ameliyat veya kronik ağır bir rahatsızlık nedeniyle zorunluysa ve işyerinde telafisi imkansız bir aksama yaratmadıysa,
İşveren fesihten önce işçinin yazılı savunmasını almadıysa,
İşveren, işçiyi daha hafif bir işe kaydırmak (feshin son çare olması ilkesi) yerine doğrudan işten çıkardıysa.
Sık Sık Rapor Alan İşçi Ne Yapmalıdır?
Fesih Bildirimini ve Gerekçesini Yazılı Alın: İşverenden sizi tam olarak hangi gerekçeyle çıkardığına dair yazılı belge isteyin.
Tazminatlarınızı Kontrol Edin: Kıdem ve ihbar tazminatınızın eksiksiz hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edin.
Savunma İstendiğinde Durumunuzu Açıklayın: İşveren savunmanızı istediğinde, hastalıklarınızın gerçekliğini, tedavi süreçlerinizi ve kronik durumunuzu doktor belgeleriyle destekleyerek yazılı olarak beyan edin.
Süreleri Kaçırmadan Hukuki Süreç Başlatın: İşe iade davası veya eksik ödenen tazminatlarınız için fesih tarihinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuk başvurusunda bulunun
AVUKATA BAŞVURUN
Haklarınızı bilmek, çalışma hayatında hak kaybı yaşamamak ve işyerindeki süreçleri daha bilinçli yönetmek için artık beklemenize gerek yok. Avukat Ferhat Ayhan tarafından kaleme alınan “İşçiler İçin El Kitabı (İşçi Hakları Sade Anlatımla)” e-kitabı; ücret, fazla mesai, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, mobbing, işten çıkarılma süreçleri ve diğer temel işçi haklarını sade ve anlaşılır bir dille anlatmaktadır. E-kitabı şimdi indirerek çalışma hayatında daha güçlü, daha bilinçli ve daha hazırlıklı adımlar atabilirsiniz.
Sonuç olarak, işçilerin haklarını zamanında bilmesi ve doğru şekilde kullanması, ileride yaşanabilecek birçok mağduriyetin önüne geçebilir. Ücret alacakları, fazla mesai, haksız fesih, tazminat, izin hakları ve işyerinde yaşanan diğer uyuşmazlıklarda profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır. İş hukuku süreçlerinde güvenilir ve etkili destek almak için Avukat Ferhat Ayhan ile geçebilirsiniz.
Yorumlar